تبلیغات
اختلالات یادگیری - بررسی ارتباط «اختلال کم توجهی و بیش فعالی» و مسایل قانونی و اجتماعی
اختلالات یادگیری
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
 چکیده :
         مقدمه : اختلال کمبود توجه و بیش فعالی احتمالاً شایع ترین اختلال روانپزشکی تشخیص داده نشده در بالغین است که علائم آن عبارتند از : کمبود توجه ، پرتحرکی، بدون فکر  عمل کردن به انگیزه های آنی ،و نوسانات خلق . با توجه به اطلاعاتی که اخیراً بیان می شود ، این اختلال در ابعاد قانونی و اجتماعی می تواند دارای اهمیت باشد . لذا در این مقاله تلاش خواهد شد که از طریق مرور متون ، ابعاد قانونی و اجتماعی این اختلال بررسی گردد .
        روش : در حدود 300عنوان مقاله از نشریات معتبر دنیا از طریق اینترنت بررسی شدند .
          نتایج : براساس اطلاعاتی که در بیشتر مطالعات بدست آمده است این اختلال در صورت عدم درمان نقش مؤثری در اعتیاد به مواد مخدر ، الکل ، سیگار ، ارتکاب جرائم جنسی ، مشکلات تحصیلی ، شغلی ، اجتماعی ، حوادث رانندگی،و بزهکاری دارد ،و در صوت درمان اختلال، این عوارض قابل پیشگیری و درمان هستند .
         نتیجه : نظر به مطالعاتی که در خارج از ایران انجام شده است و همگی دلالت بر اهمیت قانونی و اجتماعی این اختلال دارند ، لذا ضروری است که در ایران به این بحث توجه بیشتری شده و مطالعاتی پیرامون جنبه های مختلف این اختلال انجام شود .
مقدمه :
اصطلاح ‹‹ اختلال کمبود توجه و بیش فعالی ›› ترجمه عبارت :
               "Attention Deficit Hyperactivity Disorder"
می باشد که در ادامه این مقاله ، به اختصار ADHD   نامیده می شود ، ویا ممکن است از افراد مبتلا تحت عنوان افراد بیش فعال یاد شود .
         ADHD  باشیوع 3 تا 5  % شایع ترین اختلال روانپزشکی دردوران بچگی است.(28،25) اخیراً بر خلاف آنچه که قبلاً تصور می شد ، اعتقاد براین است که این اختلال در بیشتر موارد با افزایش سن برطرف نمی شود و علائم در 85% افراد مبتلا تا نوجوانی و در 50تا 70درصد موارد تا بزرگسالی هم ادامه می یابند .(73،28)لذا احتمالاً شایعترین اختلال روانپزشکی مزمن که در بالغین  داده نمی شود،ADHDمی باشد .(71)
         مشکلاتی که به طور مستقیم از این اختلال ناشی می شوند عبارتند از : راحت پرت شدن حواس ، پرتحرکی ، بی نظمی، تکانشی بودن ( بدون فکر عمل کردن به انگیزه های آنی ) ، ونوسانهای خلق.(71،61،40) در نتیجه این خصوصیات ( اگرADHD به موقع تشخیص داده نشود و درمان نگردد ) مشکلات و مسائل متعدد دیگری برای فرد بیش فعال ایجاد می گردد .(40) در ادامه این نوشتار به بحث در مورد پاره‌ای از مشکلات ناشی از ADHD می پردازیم که حائز اهمیت قانونی و اجتماعی می‌باشند .
 روش :
        این مقاله از طریق مرور و بررسی حـدود 300 عنوان مقاله از نشریات علمی  معتبر  تهیه شده است . شیوه دسترسی به این مقاله از طریق اینترنت بوده است . برای جستجو، از کلمات کلیدی مرتبط با مسائل قانونی و اجتماعی به همراه کلمه ADHD به طور همزمان استفاده شد .
نتایج :
 ADHDو مواد مخدر
در پاره ای از مطالعات افرادی که معتاد به مواد مخدر بودند بررسی شدند و دیده شد که در حدود 10 الی 50 درصد آنها مبتلا به ADHDمی باشند .(48،38،36،30،23) در مطالعات دیگر افرادمبتلا به ADHD با افراد عادی مقایسه شدند و دیده شد که در افراد مبتلا بهADHD  احتمال ابتلا به مواد مخدر دوبرابر بیشتر و احتمال اینکه به مقدار زیاد از مواد مخدر استفاده کنند ، چهار تا پنج برابر بیشتر می باشد.(72،66،58،49،43،37،8،7) همچنین در مقایسه با افراد عادی ، دوره بهبودی از مواد مخدر در افراد مبتلا به ADHDبیشتر طول می کشد(72) و سن شروع اعتیاد در افراد مبتلا به ADHD پایین‌تر می‌باشد.(66،13،11) ADHDاحتمال ابتلا به مواد مخدر را در هر دو جنس افزایش می دهد ، اما این احتمال در پسرها از دخترها کمی بیشتر است.(16) همچنین در والدینی که خودشان مبتلا به مواد مخدر باشند ، احتمال ابتلا در فرزندانشان  بیشتر می شود.(47) در ضمن اگر همراه ADHDسایر اختلالات روانپزشکی  مخصوصاً اختلال سلوک (Conduct  Disorder ) وجود داشته باشد ، باز هم احتمال ابتلا به مواد مخدر بیشتر می گردد.(7) همچنین مطالعات نشان داده اند که احتمال ابتلا به مواد مخدر در اعضای خانواده ( برادر و خواهرهای ) افراد مبتلا به ADHD، بیشتر از دیگران می باشد .(43)
ADHD و مشروبات الکلی
         مطالعات نشان داده اند که شیوع ADHDدر جوانانی که به دلیل ابتلا به الکل در مراکز نگهداری بوده‌‌اند در حدود 50 درصد گزارش شده است .(23) وبه طور کلی ، علائم ADHD در افراد مبتلا به الکل بیشتر از دیگران دیده می شود .(53) همچنین در خانواده افراد مبتلا به ADHD نیز ابتلا به الکل بیشتر از دیگران بوده است .(46) مساله ای که به طور خاص اهمیت دارد ، استفاده مادران از الکل می باشد . از طرفی در مادرانی که در دوره حاملگی از الکل استفاده می کرده اند ، احتمال ابتلا  فرزندانشان به ADHD بیشتر می شود  و از طرف دیگر مشخص شده است در مادران مبتلا به ADHD احتمال وجود سابقة مصرف الکل در خانواده‌شان بیشتر از دیگران می باشد .(69)
به طور کلی در والدینی که فرزندانشان مبتلا به ADHD هستند، مصرف الکل بیشتر از دیگران است .(52)
ADHD و سیگار
         مطالعات نشان داده اند احتمال بیشتری وجود دارد که پسرهای مبتلا به ADHD در سن پایین تری به سیگار کشیدن منظم عادت کنند .(57) در خواهر و برادرهای افراد مبتلا به ADHD نیز احتمال اینکه در سن کمتری شروع به سیگار کنند بیشتر  می باشد .(45) همچنین به نظر می رسد که ADHDباعث می شود که ترک سیگار مشکل‌تر شود .(14)
ADHD و جرائم جنسی 
         وجود سابقه ADHD در بچگی، تنها تشخیص روانپزشکی می باشد که با اختلال جنسی و امیال خشن و نامناسب از لحاظ اجتماع دارای ارتباط آماری قابل توجه و مهمی می باشد .(33) همچنین در بچه هایی که قربانی آزارها و تجاوزات جنسی بوده اند ،ADHD از شایع ترین اختلالاتی است که تشخیص داده می شود .(70) همچنین در مواردی که مادر و فرزند هر دو مبتلا به ADHD باشند، دیده شده است که سابقة مسائل جنسی غیر عادی بیشتر از دیگران است .(23)
ADHD وحوادث رانندگی
         احتمال اینکه افراد مبتلا بهADHD موجب بروز حوادث رانندگی شوند، بیشتر از دیگران می‌باشد .(31،22،6،5،4) افـــراد ADHD بیشتر از سایرین اقـــدام به راننــدگی با سرعتهای خطرناک می کنند،و تعداد موارد توقیف گواهینامه در آنها بیشتر از دیگران است .(50)
ADHD  ومشکلات تحصیلی
         ADHD به میزان زیادی با اختلالات یادگیری همراه است.(42،24) دانشجویان مبتلا به ADHD به طور متوسط نمراتشان پایین تر است و مشکلات تحصیلی در آنها به میزان قابل توجهی از دیگران بیشتر است(44،29،28،22) ودیده شده است که در افراد مبتلا به ADHD سابقة اخراج از دبیرستان بیشتر از سایرین  می باشد .(62)
ADHD وسایر مسائل قانون اجتماعی
ADHD در میان زندانیان شایع است (18)،که شیوع آن تا 25% تخمین زده می شود (21).ابتلا به ADHD در جوانان نقش مؤثری در افزایش میزان شروع و تداوم بزهکاری دارد(55) ، وبه طور کلی افراد مبتلا ، باقانون بیشتر از دیگران مشکل خواهند داشت(62) .
در مردهای بیش فعال، نه تنها احتمال دستگیر شدن بیشتر از سایرین است ؛ بلکه خود افراد هم ارتکاب جرائم بیشتری را اعتراف می کنند(2) .
در بچـه های مبتلا به ADHD ،ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی و انجام رفتارهای ضد اجتماعی از قبیل سرقت و دزدی بیشتر از دیگران است(43) .
این بچه ها به دلیل بی توجه بودن ، پرتحرکی و عمل کردن به افکار ناگهانی، باعث آشفتگی معلمین و وا لدینشان می شوند. آنها از خواسته ها و دستورات والدین و معلمهایشان اطاعت نکرده و با خواهرو برادرهایشان نزاع کرده وبرای همسایه ها نیز ایجاد مزاحمت می نمایند(52) . به طور کلی ADHD باعث می شود که موقعیت اجتماعی فرد مبتلا بسیار آسیب ببیند(21) . در یک مطالعه ، 81 نفر از افراد بی خانمان بررسی شدند و مشاهده شد که در 50نفر از آنها شواهدی به نفع وجود ADHDوجود دارد(41) .
چگونه ADHD می تواند در بروز مشکلات فوق دخیل باشد ؟
         الف ) مسائلی که مستقیماً به دلایل زیست شناختی و جسمانی از ADHD ناشی می شوند:
 دوپامین یک نـــوع ماده شیمیایی است که به طور طبیعی در سلولهای عصبی انسانها ترشح می شود از جمله وظایف آن ایجاد احساس لذت و آرامش است . بر اساس اطلاعات بدست آمده این احتمال مطرح می شود که به دلایل ارثی بعضی از افراد دچار کمبود دوپامین و یا گیرنده مربوط به آن (D2 ) می باشند . از آنجائیکه الکل ، کوکائین ، هروئین ، ماری جوآنا ، نیکوتین ( سم موجود در دخانیات )،و مواد قندی هرکدام به نوعی موجب          افزایش فعــالــیت دوپــامین در سیستم عصبی می شوند، لذا می توانند سبب شوند که موقتاً نیاز غیر طبیعی این افراد به دوپامین رفع گردد . در نتیجه ، احتمال ابتلاء این افراد به رفتارهای اعتیاد آور ممکن است افزایش یابد ،از قبیل اعتیاد شدید به الکل ، کوکائین ، هروئین ، استفاده از دخانیات ، ولع شدید به مواد قندی و به همین نحو تمایل بیمار گونه به قمار بازی ، اعتیاد به مسائل جنسی ، خشونت مرضی ، رفتارهای ضد اجتماعی ، اختلال سلوک وADHD (16،15،10،1).
همچنین پاره ای از شواهد نشان می دهد که به دلایل ارثی در عملکرد سروتونین ( ماده شیمیایی دیگری در سیستم عصبی ) اشکالاتی ایجاد می شود که این امر می تواند خطر ابتلا به الکلیسم را در افراد مبتلا به  ADHD افزایش دهد .
         از آنجائیکــه در افراد مبتلا به ADHD عملکرد جسمانی دارای اختلالاتی می باشد ( بیش فعالی و اختلال هماهنگی ) ، در پاره ایی از مطالعات ذکر شده است که این امر می تواند علت افزایش حوادث رانندگی در افراد مبتلا به ADHD باشد ؛و آنها مشکلی از لحاظ کمبود معلومات پیرامون نحوه صحیح رانندگی ندارند(5 ).
      ب) مسائلــی کــه بـه طور ثانویه و به علت مشکلات روانی اجتماعی از ADHD ناشی می شوند :
         خود درمانی از جمله مسائلی است که در ابتلا افراد ADHD به مواد مخدر و سیگار نقش مهمی دارد . با توجه به اینکه نیکوتین ( سم موجود در دخانیات ) و همچنین کوکائین از لحاظ نحوة عملکرد به داروهایی که برای درمان ADHD بکار می روند (داروهای محرک Stimiulants, ) شباهت دارند ، لذا احتمال می رود افراد مبتلا به ADHDبا مصرف سیگار و کوکائین  احساس بهتری پیدا  بکنند ؛ لذا استفاده از این مواد را ادامه داده و گرفتار اعتیاد بشوند(14،13،11) .همچنین همانطور که قبلاً ذکر شد ،ADHD به دلیل خصوصیاتی که ایجاد می نماید از قبیل بی توجهی ، پر تحرکی ، انجام افکار ناگهانی ،و نوسان خلق به توانایی اجتماعی فرد و موقعیت اجتماعی او لطمه شدیدی وارد می‌سازند(24) .  در نتیجه باعث  می شوند که اعتماد به نفس افراد مبتلا  پایین بیاید(44) . در مطالعه‌ای که بر عوامل مؤثر برایجاد اعتیاد در خانوادة افراد مبتلا ADHDانجام شده بود مشخص گردید که در رابطه با اعتیاد به موادمخدر، الکل و سیگار مهمترین عاملی که نقش دارد ، اختلال در عملکرد اجتماعی می باشد(26) . بسیا ری از محققان معتقدند که مهمترین مشکل در ADHD عبارت است از : عدم توانایی اجتناب وخوددا ری کردن . این امر باعث می شود که تواناییهای فرد در مسائل اجتماعی ، در کنترل نفس ، در انضباط و وقت شناسی کاهش پیدا بکند(3) .
درمان ADHD
الف)درمان دارویی
 مطالعات گسترده‌ای در زمینة درمانهای دارویی ADHD ، مخصوصا داروهای محرک انجام شده‌است که در بیشتر موارد ذکر گردیده است که از طریق این داروها ،نه تنها علائم بیماری و رفتارهای غیر طبیعی افراد مبتلا بهبودی قابل توجهی پیدا می‌کنند،بلکه وضعیت تحصیلی،اعتماد به نفس،عملکرد شناختی،خانوادگی و اجتماعی افراد نیز پیشرفت قابل توجهی پیدا می‌کند(68،25).
 ب) مداخلات روانی و اجتماعی
         آموزشهای رفتاری شناختی(61) ، آموزشهایی برای نحوة رفتار ، شیوة یادداشت برداری در کلاس درس ، خانواده درمانی(64) ، رفتار درمانی(67) و سایر ملاحظات روانی اجتماعی در درمان ADHD بکار می روند .
         به طور کلی از طریق درمان با داروهای محرک و آموزشهای روانی ، در حدود دوسوم افراد بالغی که مبتلا به ADHD هستند به میزان متوسط تا زیادی بهبودی کسب می کنند(71).  
تاثیر درمان ADHDدر کسب بهبودی از اعتیاد به مواد مخدر
    شواهدی در دست است که در افراد مبتلا به ADHD، که معتاد به کوکائین نیز بوده اند ، با درمان دارویی ADHD ،نه تنها مشکلات ناشــی از ADHD در آنها بــرطــرف می شود ، بلکــه علاقة آنها به کوکائین و میزان مصرف آنها به مقدار بسیار زیادی کاهش می یابد . لذا درمان ADHD باعث درمان اعتیاد به کوکائین نیز می گردد(54،39،35) .
در یک مطالعه دیده شد که در افراد جوان مبتلا بهADHD ،در صورتی که تحت درمان دارویی قرار بگیرند، به میزان 85% از خطر ابتلا آنها به مواد مخدر کاسته خواهد شد(9) .
در یک مطالعه ، ذکر شده است که یک زن 33 ساله که مبتلا به اختلال شخصیت واعتیاد به مواد مخدر (حشیش ، ماری جوانا ) و اعتیاد به الکل بوده است و درمانهای او موفقیت آمیز نبوده اند ، بررسی گردید و برای او تشخیص ADHD مطرح شد و لذا توسط داروهای محرک درمان شد . این درمان باعث شد که او به میزان بسیاز زیادی بهبودی کسب نماید و نه تنها از مواد مخدر رهایی یافته و از میل او به موادمخدر کاسته شود ، بلکه موفق شد از لحاظ تحصیلی نیز پیشرفت بکند ، کاری که قبلاً برای او امکان پذیر نبوده است(20) .
          در یک مطالعه دیگر سه نفر فرد بیمار که هم مبتلا به ADHD بودند و هم به مواد مخدر و الکل اعتیاد داشتند ،از طریق داروهای محرک درمان شدند و در خلال 2 الی 3 سال پیگیری ، دیده شد که بهبودی آنها ادامه پیدا کرده است و آنها در این مدت دیگر از مواد مخدر استفاده نکردند(59) .
         علاوه بر داروهای محرک ، از داروهای دیگر از قبیل بوپروپیون( Bupropion )   برای درمان اعتیاد در افراد مبتلا به ADHD به گونه ای موفقیت آمیز استفاده شده است(56) . ملاحظات اجتماعی نیز حائز اهمیت هستند . در یعضی از مطالعات دیده شده است که در بچه‌های  مبتلا به ADHD خصوصاً در سنین پایین، مسائلی که می توانند در جلوگیری از اعتیاد بچه‌ها مؤثر باشند عبارتند از : کنترل و نظارت والدین و عدم ابتلا سایر بچه‌ها(12) .
تاثیر درمان ADHD در کسب بهبو دی از سایر مسئل قانونی اجتماعی
         گزارش شده است که در بچه‌های مبتلا بهADHD درمان با داروهای محــرک باعث می شود که رفتار مقابله جویانه آنها در مدرسه برطرف بشود(60) .  همچنین دیده شده است که در افراد مبتلا به ADHD درمان با داروهای محرک باعث بهبود عملکرد آنها در رانندگی می گردد(32،17) . در افرادی که همزمان با ADHD مبتلاً به تمایلات و رفتارهای جنسی غیر طبیعی بوده اند ، مشاهده شده است که درمان دارویی می تواند به میزان قابل توجهی مؤثر باشد(34) .همچنین در یک مطالعه ، در پنج نفر که به دلیل ارتکاب جرائم ناشی از خشونتهای شدید زندانی بودند ، تشخیص ADHD داده شد و درمان آنها با داروهای محرک شروع شد . پاسخ همة این افراد به درمان خوب بود . در ادامة پیگیری وضعیت آنها که 4تا6 سال به طول انجامید ، مشاهده شد که دو نفر از آنها به گونه ای موفقیت آمیز اصلاح شده بودند(65) .
بحث :
باتوجه به تمام مطالعات فوق ، پیشنهادات زیر مطرح می‌باشد:
پیشنهادات :
1. بررسی جنبه های مختلف ADHD در بالغین در ایران :
بحث ADHD در بالغین نیازمند مطالعات بیشتری می باشد، مخصوصاً در ایران که اطلاعات ما پیرامون شیوع این حالت و نقش آن در مسائل مختلف بسیار اندک است .
ضروری است که از طریق مطالعات بلند مدت ، بچه‌های بیش فعال را پیگیری نمود تا بتوانیم اطلاعاتی از تاثیر این اختلال در سرنوشت نهایی افراد مطابق با جامعه ایران کسب نماییم(67) . با توجه به شیوع بالا و عــوارض زیاد ADHD در نوجوانها لازم است که توجه ویژه ای به ADHD در این زمینه شود .
2. توجه به ADHD در جهت پیشگیری از مشکلات قانونی و اجتماعی :
از آنجائیکه ADHD در بچگی از مهمترین عواملی است که آینده روانی اجتماعی فرد مبتلا را تعیین می کند لذا به نظر می رسد که مناسب باشد در مدارس ، مراکز درمانی ، در سنین پایینیADHDرا تشخیص داد تا بتوان درمان را به موقع شروع کرد(55) . اگرADHD در بچگی یا نوجوانی و در سالهای مدرسه تشخیص داده شده و درمان شود ، در دوره بزرگسالی مشکلات فرد بسیار کمتر خواهد بود ؛ در غیر اینصورت ، ممکن است فرد مبتلا به ADHD در بزرگسالی در مسائل احساسی ، رفتاری و اجتماعی دچار مشکلات زیادی شود(63) .
3. درمان ADHD به منظور درمان مشکلات قانونی و اجتماعی :
از آنجائیکه ADHD یا رفتارهای خلاف قانون در ارتباط دارد ، درمان به موقع آن ، شیوع رفتارهای ضد‌‌اجتماعی را کاهش می دهد(27) . در بزرگسالان تشخیص ADHD دارای اهمیت حیاتی است و درمان افراد مبتلا با داروها یا روان درمانی کاملاً ضروری است . مشاوره در زمینه های تحصیلی ، فردی و شغلی می تواند کاملاً مفید و مهم باشد . عدم تشخیص ADHD قطعاً منجر به افت عملکرد و کاهش موفقیت یک فرد بالغ می‌شود(63) .
در بحث پیشگیری و یا درمان توجه به خانواده ها حائز اهمیت زیادی می باشد . زیرا از آنجائیکه این وضعیت عمدتاً به طریقه وراثتی منتقل می شود ، لذا بررسی و درمان والدین ، خواهر و برادرهای یک طفل میتلا بهADHD  اهمیت دارد و از این طریق می توان  روابط میان والدین و فرزندان را بهبود ببخشند و با این شیوه فرد مبتلا و خانواده اش در دراز مدت سرانجام بهتری خواهند داشت . به همین نحو با توجه به اینکه اگر والدین  مبتلا به مواد مخدر و الکل باشند ، احتمال ابتلا فرزندان هم بیشتر می شود ، لذا در مواردی که والدین مبتلاً به مواد مخدر و الکل هستند ،ضروری است که برای پیشگیری از ابتلاء فرزندانشان اقدامات و مداخلات مناسبی را تدارک دید .
4. لزوم آموزشهای مناسب پیرامونADHD در بالغین :
         در هر فرد بالغی که مشکلاتی وجود داشته باشد از قبیل تکانشی بودن ( بدون فکرعمل کردن به انگییزه های آنی ) ، راحت پرت شدن حواس ، روابط بین فردی مختل و یا هر گاه عملکرد شغلی یک فرد به میزان قابل توجهی از توانایی هوشی و استعداد او کمتر باشد ، باید فکر تشخیص ADHD هم بود . لذا ضروری است که پزشکها ، مشاورین با خصوصیات ADHD در بالغین آشنا باشند(27) .
         در یک مطالعه دانشجویان بررسی شدند ، در تعدادی از آنها برای اولین بار تشخیص ADHD مطرح شد . دیده شد که از این تعداد ، 31 درصد قبلاً به منظور حل مشکلاتشان به مراکز درمانی و مشاوره دانشگاهشان مراجعه کرده بوده اند . لذا ضروری است که این مراکز با تشخیص و درمان ADHD در دانشجویان آشنایی داشته باشد .



 
صرامی پوریا،قماشچی فردوس






نوع مطلب : روان شناسی، 
برچسب ها :
یکشنبه 29 فروردین 1389 :: نویسنده : ح عبدالملکی


درباره وبلاگ


مدیر وبلاگ : ح عبدالملکی
نویسندگان
جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :
اختلالات یادگیری
كد لوگوی ما
اختلالات یادگیری

>


 پرتال علمی آموزشی درس مهر

آزمون